Meer
Publicatiedatum: 03-05-2018

Inhoud

Programma onderdelen

Risico's, reserves en financiering

Risico's

De gemeentelijke risico’s worden tweemaal per jaar op gestructureerde wijze in beeld gebracht en op de mogelijke consequenties beoordeeld. De eerste monitor was gekoppeld aan de Voorjaarsnota 2017. De tweede monitor is opgesteld in het kader van de begroting 2018 en wordt tevens gekoppeld aan de Najaarsnota. In de tweede monitor schatten wij de risico’s (€ 3,1 miljoen) lager in dan bij de eerste monitor (€ 3,9 miljoen). De risicomonitor 2017-2 is in september opgesteld. Bij de twee grootste risico’s (algemene uitkering en jeugdhulp) hebben zich recent ontwikkelingen voorgedaan die gevolgen hebben voor de risico-inschatting.

Algemene Uitkering Gemeentefonds
Het regeerakkoord Rutte III is een feit. In de risicomonitor 2017-2 hebben wij vermeld dat de onderhandelende partijen in hun verkiezingsprogramma’s een korting van € 1,2 miljard op het gemeentefonds hadden opgenomen. Deze korting is niet in het regeerakkoord opgenomen. Wel is de huidige opschalingskorting gehandhaafd. Deze korting houdt in dat in de periode 2015-2025 de algemene uitkering totaal met € 975 miljoen wordt gekort. Dus geen extra kortingen maar wel beleidsintensiveringen waar de gemeenten van profiteren middels de ‘samen de trap op trap af’ methodiek. In deze Najaarsnota hebben wij een inschatting gemaakt van het effect van het regeerakkoord op de algemene uitkering. Dit levert flinke meevallers op met een uiteindelijk structureel effect van € 0,6 miljoen. Zekerheid over deze bedragen krijgen we pas nadat ze in een circulaire zijn verwerkt. De verwachting is dat er in het najaar nog een extra circulaire verschijnt.
De normeringsmethodiek blijft gehandhaafd. De basis voor de berekening van het accrespercentage wordt uitgebreid. De kaders voor zorg en sociale zekerheid alsmede rente en aardgasbaten worden in het vervolg in de berekening betrokken. Dat geeft een meer stabiele ontwikkeling van de accrespercentages.
Verder staat er in het Regeerakkoord over de financiële verhoudingen alleen de volgende zin: “Het kabinet zal in het kader van de programmatische afspraken met mede-overheden afspraken maken over de financiële verhoudingen tijdens de komende kabinetsperiode.” Deze zinsnede doelt op de uitwerking van het rapport ‘rekening houden met verschil’ over de herziening van de financiële verhouding tussen Rijk en gemeenten. Het rapport geeft aanbevelingen die nog moeten worden uitgewerkt. Nieuwe financiële verhoudingen gaan zonder twijfel gepaard met herverdeeleffecten die financiële risico’s met zich meebrengen.

Wij concluderen dat enerzijds de risico-inschatting kan worden verlaagd omdat er geen korting op het gemeentefonds is opgenomen in het regeerakkoord. Anderzijds blijft er onzekerheid omdat de financiële verhouding zal worden gewijzigd. Per saldo leidt dit ons ziens tot een verlaging van de risico-inschatting met € 200.000.

Risico’s Sociaal Domein
De risicomonitor 2017-2 zoals die is opgenomen in de begroting 2018 is gebaseerd op de verantwoorde zorgkosten 2016. Inmiddels is de prognose 2017 ontvangen waaruit blijkt dat de zorgkosten in 2017 verder zullen stijgen. Verwacht wordt een tekort van € 2,1 miljoen ten opzichte van het begrote budget, waarvan € 1,5 miljoen veroorzaakt door jeugdzorg en € 0,5 miljoen door WMO begeleiding en dagbesteding. Voor een verdere inhoudelijke toelichting verwijzen wij naar onderdeel 1 van het Domein samenleving en de memo ‘Overschrijding zorgkosten’ die u gelijktijdig met deze najaarsnota heeft ontvangen. De tekorten 2017 op de zorgkosten Sociaal Domein zullen naar verwachting ook hun impact hebben op de meerjarenbegroting 2018 en verder.
In de risicoparagraaf van de begroting 2018 is voor de onderdelen Jeugd en WMO binnen het Sociaal Domein in het ”midden scenario” een bedrag aangehouden van € 850.000 (€ 650.000 Jeugd en € 200.000 WMO). Dit scenario is gebaseerd op het werkelijk kostenniveau 2016.
Een verhoging van het te verwachten risicobedrag voor de onderdelen binnen het Sociaal Domein met € 1.250.000 lijkt dan ook realistisch.

Met de bijstellingen binnen de Algemene Uitkering en het Sociaal Domein neemt het totaal aan geïnventariseerde risico’s toe met € 1 miljoen tot € 4,1 miljoen. Dit heeft geen gevolgen voor de weerstandsratio omdat het totaal aan geïnventariseerde risico’s nog wel onder 10% van de omzet van de algemene dienst ligt (€ 5,2 miljoen).

Reserves

 

 Stand Algemene reserve; basisdeel

        basisdeel

Stand 1-1-2017 (jaarrekening 2016)

       4.392.500

Subsitutiebesluit

            -42.500

Dekking primitieve begroting 2017

          -204.000

Dekking aanvullende kaders

          -273.000

Dekking structurele gevolgen najaarsnota 2016

            -42.100

Toevoeging resultaat jaarrekening 2016

           429.000

Dekking Resultaat voorjaarsnota 2017

         -220.600

 

       4.039.300

Besluiten Najaarsnota 2017:

 

dekking inrichting website

                -4.900

positief resultaat Najaarsnota 2017

               19.400

 

        4.053.800

 

De ratio voor het weerstandsvermogen wordt als volgt berekend

 

Beschikbaar weerstandsvermogen: € 4.053.800 (1)

0,77

Benodigd weerstandsvermogen: € 5.248.000 (2)

 

Het benodigde weerstandsvermogen (2) is genormeerd op 10% van de omzet van de algemene dienst. In de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen heeft de raad de bandbreedte voor de ratio vastgesteld op 0,8-1,2. De ratio ligt met 0,77 onder de bandbreedte. In voornoemde nota is vastgelegd dat indien de ratio beneden of boven deze aangegeven grenzen komt een ‘overgangsperiode’ wordt aangehouden van maximaal één jaar alvorens over te gaan om maatregelen te treffen de ratio weer binnen de grenzen te krijgen. Deze overgangsperiode is ingesteld omdat de berekening van het benodigde weerstandsvermogen een momentopname is. Aangezien de ratio in de Voorjaarsnota 2017 eveneens onder de afgesproken bandbreedte lag zullen wij uiterlijk bij de Voorjaarsnota 2018 met een voorstel komen om de ratio weer binnen de bandbreedte te brengen.

 

 

Stand Reserve flexibel deel

 

Stand 1-1-2017 (jaarrekening 2016)

  905.100

Appa uitkering voormalige wethouders

      -4.000

Herziening welstandsbeleid

    -25.000

Uitvoering CUP

    -10.000

Onderzoek duurzaamheidsmaatregelen gemeentelijke panden

    -20.000

Bijdrage Groene Belevenis

    -17.400

Ondersteuning griffie

       -9.700

Ontwikkeling zaaksysteem

     -12.000

Het beste idee van Leusden

     -64.700

extra ruimte nieuw beleid 2017

  -286.000

I-plan

  -131.000

Knelpunten formatie

  -249.000

Milieustraat

     -74.200

ondergrondse containers Hamershof

     -30.000

Overheveling reserve dekking kapitaallasten

    565.000

Ruimte nieuw beleid 2018

     -80.000

Dekking tekort 2018

  -120.000

 

    337.100

Besluiten Najaarsnota 2017:

 

grondverkoop de Fliert (saldo verkoop 2018 en uitgaven 2017)

    704.900

knelpunten formatie

   -534.300

 

     507.700

 

 

Stand Reserve Sociaal Domein

                 2017

                  2018

                   2019

              2020

Stand 1-1-2017 (jaarrekening 2016)

      2.008.000

       1.078.400

            747.900

       618.700

voordeel jaarrekening 2016 Sociaal Domein

          711.000

     
         

struct. gevolgen njn: onttrekking budget Huishoud toeslag

           -64.000

             -64.000

   

Samenlevingsontwikkelaar

           -25.000

     

doorschuiven geraamde onttrekkingen 2016 naar 2017

           -54.000

                -5.000

   

nieuw beleid 2017

        -181.000

     
         

Besluiten voorjaarsnota 2017:

        -330.200

          -155.300

             -52.000

         -52.000

meerjarenbegroting 2018-2021  wijkactiviteiten Antares

           -10.000

             -10.000

             -10.000

 
         

Besluiten najaarsnota 2017:

       

dekking tekort zorgkosten 2017 nieuwe taken SD

         -934.400

     

Onderzoek uitvoering zorgadministratie SD

            -24.000

     

Onderzoek wachtlijsten/kosten Jeugdzorg (NJI)

            -13.000

     

Infographic communicatiekatern Soc. Domein

               -5.000

     

Uitvoering voorkeursmodel Peuteropvang en VVE

 

            -96.200

            -67.200

          

 

       1.078.400

           747.900

           618.700

       566.700

 

Financiering

In het vernieuwde rentebeleid is vastgelegd dat periodiek moet worden gerapporteerd over de liquiditeitsprognose. Dit doen we in de Voor- en Najaarsnota. Uitgaande van de investeringsplanning maken we een liquiditeitsprognose waarmee op basis van het gekozen rendement een opbrengstraming in de begroting wordt opgenomen. Het belang van de liquiditeitsprognose is toegenomen omdat we geen bespaarde rente meer rekenen over onze reserves. Er valt dus geen last (de bespaarde rente) meer vrij in onze begroting indien een reserve wordt aangewend om een investering te dekken. Er is alleen sprake van een wegvallende renteopbrengst. Daarom is het van belang dat elke investering wordt opgenomen in de liquiditeitsprognose en de planning regelmatig wordt bijgesteld. De laatste prognose is gemaakt ten behoeve van de paragraaf financiering van de begroting 2018. Ten opzichte van deze prognose zijn er geen wijzigingen. Alle investeringen voor de periode 2017-2031 zijn opgenomen in de liquiditeitsprognose. Om te voorkomen dat er een liquiditeitstekort ontstaat dient er projectfinanciering te worden aangetrokken voor de projecten:
Hart van Leusden                                                                   € 5,6 miljoen
IKC Berkelwijk                                                                         € 6,7 miljoen
IKC Groenhouten                                                                   € 3,8 miljoen
Indien we rekeninghouden met deze externe financiering is de liquiditeitsprognose als volgt:

 Liquiditeitsprognose